Verhalen

Gesmolten

Er is nog maar 1 tafeltje vrij. Jammer: niet op het terras.
Ik zorg dat Borre, die ik beneden op het strand heb laten uitrazen, onder de tafel gaat liggen.
Als ik mijn telefoon wil checken, zie ik haar zitten aan een tafeltje bij het raam: Ijskoningin. Ik pak snel de menukaart en houd die voor mijn gezicht. Ik wil niet gezien worden, niet door haar. Zelfs na dertig jaar niet.

Op mijn telefoon geen bericht van Eva. Misschien staat ze in de file. Als zij niet zou komen, zou ik nu weggaan. In eten heb ik geen trek meer.

Glurend over de rand van de menukaart, zie ik wat de jaren met Ijskoningin hebben gedaan: ze is dikker dan ik me herinner, haar gezicht is zo opgeblazen dat haar ogen bijna niet meer te zien zijn. De priemende blik, die altijd op zoek leek naar een kans om te kleineren of te commanderen is weg. Ze draagt een strak zittende bril met een rood montuur, net als toen aan een touwtje om haar nek. Haar kapsel, destijds strak-in-de-lak coupe Beatrix, is onverzorgd: op haar schouders blond uitgegroeide sliertjes, op haar roze hoofdhuid plakt grijs. Haar jurk, wit met rode appels erop, zou als dekbedhoes in een tienerkamer niet misstaan.
Voor haar staat een bord vol spareribs en het lijkt of ze aarzelt om eraan te beginnen, ze schuift het bestek heen en weer, wisselt vork en mes van plaats.

Ik ben nog steeds bang voor haar. Ik ben verdomme bijna met pensioen. Ik heb een goed lopend bedrijf. Mijn privéleven is prima en ik heb zo een afspraak met mijn zus. En nog zit ik zo te trillen. Ik voel een beklemmende heimwee naar toen ik jong was, lef had en maling aan wat anderen vonden.

Dan komt Eva binnen. Ik pak haar stevig vast, om te voorkomen dat ik ga huilen. Ik zie haar weinig en ze is zo ziek geweest dat ik bang was om haar kwijt te raken. Misschien denkt ze dat ik nu weer ongerust ben.
‘Och lieverd, ik ben er hoor, rond en gezond!’ zegt ze.
Ik knik en snuit mijn neus. Mijn zus denkt niet in schaarste, laat niks ongezegd en lacht graag. Woonde ze maar hier in Zeeland. ‘Gaan we lekker voor de vette hap, of wil jij gezond?’ Eva heeft chronisch honger en ze doet uit principe aan GENOT, dat wil zeggen: niet aan de lijn en niet aan gezondheid. ‘Ze hebben hier salades met vis, die zijn heerlijk en beter voor je.’ Zeg ik toch weer iets belerends. Ze zit heus niet te wachten op mijn adviezen.
‘Doe jij zelf maar gezond, ik begin lekker met een triple’.

Intussen is Ijskoningin aan de spareribs is begonnen; met korte rukjes van haar kleine tanden trekt ze het vlees van de botten. Er komt geen bestek aan te pas. Een roofdier met een prooi.

In mijn ogen was ze toen al een roofdier: machtig en meedogenloos.
Ik had haar, onze onfeilbare, tirannieke directeur, in een cabaret – tot hilariteit van het personeel – op haar nummer gezet. Met een lied. Ik weet alleen het refrein nog:

‘Staat zij voor hete vuren, ze legt ons die na aan de schenen. Spartel dan niet, trap vooral niet op haar tenen.
Weet wie de baas is of je krijgt een gemene.’

Twee weken later, vlak voor de zomervakantie, nam ze wraak. Ik moest naar haar kantoor komen. Voor een monoloog, die ik nooit ben vergeten:
‘Ik heb jou een aanstelling beloofd zodra jij je diploma zou hebben, maar ik ga iemand die in een uitkering zit benoemen in jouw plaats. Je bent een goede vakvrouw, je werkt hard dus jij vindt wel iets anders Je bent ook bijna gediplomeerd. En je man heeft toch een inkomen.’

Ik kon niet reageren, mijn tong zwol op en drukte mijn keel dicht. Ik maakte dat ik wegkwam.

Drie jaar lang had ik, steeds met een tijdelijk contract, het vuur uit mijn sloffen gelopen voor wat ik toen de allerleukste baan ooit vond.
‘Zo moest je er meer hebben: je betaalt ze voor 20 uur en ze werken er 40’ had Ijskoningin ooit over me gezegd, mijn gedrevenheid kleinerend tot iets onnozels.
Misschien was het ook wel onnozel geweest dat ik zoveel om mijn werk gaf. De vaste baan kreeg ik niet en ik had geen recht op een uitkering.
De zelf-betaalde studie, waar ik twee dagen per week, drie jaar lang voor naar de andere kant van het land was gereisd en waaraan ik al mijn vrije tijd had besteed, leverde me twee dagen later een diploma op, maar ik had er niks aan: een waardeloos, nutteloos papiertje. Ik was werkeloos.

Het ontslag voelde als een aanval in de rug: ik zag hem niet aankomen en ging hard, erg hard op mijn gezicht. De littekens van de dreun zijn nooit helemaal verdwenen.

Een paar maanden later, nog niet helemaal hersteld, kon ik toch weer aan het werk. Bij hetzelfde bedrijf, wel, – weer -, met een tijdelijk contract: er waren veel zieken. Ik meed Ijskoningin met succes. Bleef weg bij haar afscheid een jaar later, toen ze vertrok om bankdirecteur te worden.
Dankzij haar opvolger kreeg ik eindelijk een vaste baan.

Ijskoningin raakte betrokken bij een fraudezaak, die uitgebreid in de pers kwam. Ik ploos ieder artikel uit. Bewaarde alles op een prikbord.

‘Waar zit jij met je gedachten?’ Eva knijpt in mijn arm. Ze glimlacht naar de ober die blijkbaar heeft gevraagd wat we willen drinken.
Ik bestel ook een triple. Borre heeft zijn kop op mijn schoot gelegd en ik aai hem wat nerveus achter zijn oor, waardoor hij een kreunend geluid maakt.
‘Zal ik wat water meenemen voor de hond?’ biedt de ober vriendelijk aan.

‘Sorry Eef,’ zeg ik als hij weg is, ‘er zit iemand in mijn blikveld die ik niet wil zien.’
De menukaart heb ik neergelegd want Ijskoningin heeft me al een paar keer aangekeken en herkent me niet.

Ik zie nu pas dat er iemand tegenover haar zit. Het zou haar kleinzoon kunnen zijn. Te laat staat hij op om een servet op haar schoot te leggen, sausvlekken zitten al op haar jurk. Ze pakt hem bij zijn arm en trekt hem naar zich toe, alsof ze iets in zijn oor wil fluisteren. Hij schudt van nee, maakt zich los en gaat weer zitten. Ijskoningin eet verder.

Ik vertel Eva naar wie ik kijk, terwijl ik wat onhandig probeer foto’s van het tafereel te maken. Voor Facebook of Insta. Ik wil die bitch nog wel een keer op haar nummer zetten. ‘Echt?’ vraagt Eva ‘Zie je haar voor het eerst na al die tijd?’ Ze verschuift haar stoel en bekijkt Ijskoningin op haar gemak. De laatste sparerib wordt verorberd. Dan draait mijn zus weer naar mij en zegt:
‘Ach lieve schat, die had ik me nou heel anders voorgesteld. Ze is niet meer bij de les hoor, die doffe blik, dat knoeien, dat is decorumverlies. Zie je dat haar jurk binnenstebuiten zit? Die heeft geen idee meer waar of wie ze is.’
Eva is verpleegkundige.

Als tot me doordringt wat ze zegt, lijkt het of er een blok beton van mijn middenrif wordt gehaald. Lucht! Ik hoef echt niet meer bang te zijn. De hoop dat Borre plotseling een forse hap uit haar dikke kuit zou bijten, zakt een beetje. Nog niet helemaal, maar mijn hond heeft helaas geen enkel talent als roofdier. Mijn eigen kluifkwaliteiten zijn ook ver onder de maat. Mijn wraak smelt.
De Facebookfoto’s verplaats ik naar de prullenmand. Omdat ik ben gestopt met aaien gaat Borre weer rustig liggen.

5 november 2026